| Term | Definition | |------|------------| | Bloedtransfusie | Een medische procedure waarbij bloed of bloedcomponenten van een donor aan een patiënt worden toegediend, meestal via een infuus, om een tekort aan bloedbestanddelen aan te vullen. | | Antigeen | Een molecuul, vaak een eiwit of polysacharide, dat een immuunrespons kan opwekken, zoals de productie van antistoffen, en dat specifiek kan binden aan antistoffen. | | Antistof (antilichaam) | Een Y-vormig eiwit (immunoglobuline) geproduceerd door B-cellen van het immuunsysteem als reactie op de aanwezigheid van een antigeen, en dat dit antigeen specifiek kan neutraliseren of markeren voor eliminatie. | | Epitoop | Een specifiek deel van een antigeen dat door een antistof of een T-celreceptor wordt herkend en waaraan het bindt. | | Rode bloedcel (erytrocyt) | Een cel in het bloed die verantwoordelijk is voor het transport van zuurstof van de longen naar de weefsels en koolstofdioxide terug naar de longen, dankzij hemoglobine. | | Bloedgroep | Een classificatiesysteem gebaseerd op de aanwezigheid van specifieke antigenen op het oppervlak van rode bloedcellen, wat belangrijk is voor transfusiecompatibiliteit. | | ABO bloedgroepsysteem | Het belangrijkste bloedgroepsysteem, gekenmerkt door de aanwezigheid van A- en B-antigenen op rode bloedcellen, wat resulteert in vier hoofdtypen: A, B, AB en O. | | Rhesus bloedgroepsysteem | Een ander belangrijk bloedgroepsysteem, waarvan de belangrijkste factor het D-antigeen is (RhD-positief of RhD-negatief), dat cruciaal is bij zwangerschappen en transfusies om hemolytische reacties te voorkomen. | | Allogeen | Afkomstig van een ander individu van dezelfde soort. Bij bloedtransfusie verwijst dit naar bloed van een donor. | | Autoloog | Afkomstig van hetzelfde individu. Bij bloedtransfusie verwijst dit naar bloed dat van de patiënt zelf is afgenomen voor eigen gebruik. | | Aferese | Een procedure waarbij specifiek één of meerdere componenten uit het bloed van een donor worden gescheiden en teruggegeven, zoals plasma of bloedplaatjes, terwijl de rest van het bloed wordt teruggegeven aan de donor. | | Intravasculaire hemolyse | De afbraak van rode bloedcellen binnen de bloedvaten, vaak veroorzaakt door complement-geactiveerde antistoffen die het celmembraan direct beschadigen. | | Extravasculaire hemolyse | De afbraak van rode bloedcellen buiten de bloedvaten, voornamelijk in de milt en lever, waar opsonized cellen worden herkend en gefagocyteerd door macrofagen. | | Hemolytische ziekte van de foetus en pasgeborene (HZFP) | Een aandoening waarbij antistoffen van de moeder de rode bloedcellen van de foetus of neonaat afbreken, wat kan leiden tot ernstige anemie en icterus. | | Immuunrespons | De reactie van het immuunsysteem op een antigeen, die kan leiden tot de productie van antistoffen, de activatie van T-cellen of andere immuunmechanismen. | | Immunoglobuline (Ig) | Een ander woord voor antistof; dit zijn glycoproteïnen die een cruciaal onderdeel vormen van het immuunsysteem. Ze worden ingedeeld in verschillende klassen zoals IgG en IgM. | | IgG | Een type immunoglobuline dat de belangrijkste circulerende antistof is, in staat om de placenta te passeren en betrokken te zijn bij de immuunrespons op infecties en auto-immuunziekten. | | IgM | Een type immunoglobuline dat de eerste antistof is die wordt geproduceerd bij een primaire immuunrespons, en dat effectief is in het activeren van het complementsysteem; het kan de placenta niet passeren. | | Complement | Een complex systeem van eiwitten in het bloed dat, wanneer geactiveerd, helpt bij de eliminatie van pathogenen en geïnfecteerde cellen, en betrokken is bij ontstekingsreacties en cellysis. |