PPT Antibiotica deel 1.pdf

# Algemene informatie over antibiotica Dit gedeelte introduceert de basisprincipes van antibiotica, waaronder hun werkingsmechanismen, de verschillende klassen, hun indicaties, voordelen en risico's, evenals praktische overwegingen bij het gebruik ervan [2](#page=2). ### 1.1 Wat zijn antibiotica? Antibiotica zijn medicijnen die worden gebruikt om bacteriële infecties te bestrijden [5](#page=5). ### 1.2 Essentiële kennis over antibiotica Bij het bestuderen van antibiotica is het belangrijk om de volgende aspecten te kennen [7](#page=7): * **Werkingsmechanisme en dynamiek:** Hoe het antibioticum zijn werk doet op cellulair niveau en hoe de concentratie zich gedraagt in de tijd [7](#page=7). * **Spectrum van activiteit:** Tegen welke specifieke bacteriën het antibioticum effectief is [7](#page=7). * **Farmacokinetiek:** Hoe het antibioticum zich door het lichaam verspreidt en hoe het wordt uitgescheiden [7](#page=7). * **Bijwerkingen en veiligheid:** Welke mogelijke bijwerkingen en allergische reacties kunnen optreden [7](#page=7). * **Mechanismen van resistentie:** Hoe bacteriën resistent kunnen worden tegen antibiotica [7](#page=7). ### 1.3 Belangrijke antibioticaklassen en hun kenmerken De leerdoelen omvatten kennis van de werkingsmechanismen, nevenwerkingen, indicaties, voordelen en risico's van diverse antibioticaklassen. Dit geldt in het bijzonder voor [2](#page=2): * Beta-lactams [2](#page=2). * Macroliden [2](#page=2). * Tetracyclines [2](#page=2). * Fluoroquinolones [2](#page=2). * Sulfonamiden [2](#page=2). * Glycopeptiden [2](#page=2). * Aminoglycosiden [2](#page=2). * Enkele reserve-antibiotica [2](#page=2). ### 1.4 Praktische benadering van antibioticaonderwijs Een effectieve studieaanpak voor antibiotica omvat een tweeledige benadering [3](#page=3): * **Verticale studie:** Het bestuderen van elk antibioticum afzonderlijk middels een fiche met alle relevante informatie [3](#page=3). * **Horizontale studie:** Het bestuderen van combinatiebehandelingen (bug-drug combinations) en voor elke indicatie het eerste keuze antibioticum met zijn alternatieven [3](#page=3). Daarnaast is het cruciaal om de principes van goed antibioticagebruik te begrijpen, inclusief de '5 D's', de juiste indicatiestelling en het toepassen van richtlijnen [3](#page=3). --- # Beta-lactam antibiotica: werkingsmechanisme en klassen Dit hoofdstuk behandelt de bèta-lactam antibiotica, hun specifieke werkingsmechanisme via celwitinhibitie, en de indeling in verschillende klassen zoals penicillines, carbapenems en cefalosporines. ### 2.1 Introductie tot bèta-lactam antibiotica Bèta-lactam antibiotica vormen een belangrijke klasse van antimicrobiële middelen die voornamelijk werkzaam zijn door de integriteit van de bacteriële celwand aan te tasten [13](#page=13). ### 2.2 Werkingsmechanisme van bèta-lactam antibiotica Het werkingsmechanisme van bèta-lactam antibiotica berust op de inhibitie van de synthese van de bacteriële celwand. De celwand is essentieel voor de stevigheid en het behoud van de bacteriële structuur. Bepaalde eiwitten, de zogenaamde penicillin-binding proteins (PBP's), spelen een cruciale rol bij de opbouw van een stevige celwand [13](#page=13) [14](#page=14). Bèta-lactam antibiotica binden zich aan en blokkeren de functie van deze PBP's. Als gevolg hiervan wordt de normale aanmaak van de celwand verstoord, wat leidt tot een verzwakte structuur. De celwand breekt uiteindelijk in stukken, wat resulteert in de dood van de bacterie. Dit maakt bèta-lactam antibiotica bactericidale middelen, wat betekent dat ze bacteriën actief doden en daardoor snel effectief zijn [15](#page=15) [16](#page=16). > **Tip:** Begrijpen hoe de celwand wordt opgebouwd en hoe PBP's daarin functioneren, is essentieel om het werkingsmechanisme van bèta-lactam antibiotica te doorgronden. ### 2.3 Klassen van bèta-lactam antibiotica Bèta-lactam antibiotica worden onderverdeeld in verschillende klassen, die voornamelijk verschillen in hun chemische structuur en spectrum van activiteit. De belangrijkste klassen zijn: #### 2.3.1 Penicillines De penicillines zijn de oudste en meest bekende groep bèta-lactam antibiotica. * **Voorbeelden:** Penicilline, amoxicilline, ampicilline [10](#page=10). * **Combinaties:** Amoxicilline-clavulaanzuur en piperacilline-tazobactam zijn voorbeelden van combinaties waarbij een bèta-lactamase-remmer wordt toegevoegd om de werkzaamheid tegen resistentere bacteriën te vergroten [10](#page=10). * **Resistentere varianten:** Cloxacilline is een voorbeeld van een semi-synthetische penicilline die resistenter is tegen enzymen (bèta-lactamasen) die door sommige bacteriën worden geproduceerd [10](#page=10). #### 2.3.2 Carbapenems De carbapenems vormen een brede groep die zeer krachtig is tegen een breed scala aan bacteriën. * **Voorbeelden:** Imipenem, meropenem [10](#page=10). #### 2.3.3 Cefalosporines De cefalosporines zijn onderverdeeld in verschillende generaties, waarbij de bredere activiteit en verbeterde stabiliteit tegen bèta-lactamasen toenemen met hogere generaties. * **1e generatie:** Cefazolin [10](#page=10). * **2e generatie:** Cefuroxim [10](#page=10). * **3e generatie:** Ceftriaxon, cefotaxim, ceftazidim [10](#page=10). * **4e generatie:** Cefepime [10](#page=10). > **Voorbeeld:** Cefotaxim, een derde-generatie cefalosporine, wordt vaak gebruikt bij de behandeling van ernstige infecties zoals meningitis, vanwege de goede penetratie in het centrale zenuwstelsel en brede antibacteriële activiteit [10](#page=10). ### 2.4 Onderscheid met andere antibioticagroepen Het is belangrijk om bèta-lactam antibiotica te onderscheiden van andere klassen antibiotica, omdat ze op verschillende manieren werken. Terwijl bèta-lactam antibiotica de celwand aangrijpen richten andere groepen zich op andere essentiële bacteriële processen [13](#page=13): * **Antibiotica die genetisch materiaal beschadigen:** Zoals ciprofloxacin [13](#page=13). * **Antibiotica die eiwitproductie saboteren:** Zoals clindamycine en amikacine die de ribosomen beïnvloeden [13](#page=13). Het begrijpen van deze verschillen is cruciaal voor het kiezen van het juiste antibioticum voor een specifieke infectie en om resistentieontwikkeling te minimaliseren. --- # Antibioticaresistentie en bestrijdingsstrategieën Dit deel behandelt de opkomst van antibioticaresistentie, de mechanismen erachter, en strategieën om deze resistentie te bestrijden. ### 3.1 De opkomst van antibioticaresistentie De resistentie tegen antibiotica is een groeiend probleem dat al vroeg in de geschiedenis van antibiotica werd waargenomen. #### 3.1.1 Vroege voorbeelden van resistentie * Al in de jaren 1940 werd er penicilline-resistente *Staphylococcus aureus* waargenomen, zowel in ziekenhuizen als in de gemeenschap [27](#page=27). * In de jaren 1960 ontstond methicilline-resistente *Staphylococcus aureus* (MRSA). MRSA is wereldwijd verspreid [33](#page=33) [35](#page=35). * In de jaren 1990 werd penicilline-resistentie bij *Streptococcus pneumoniae* een significant probleem [37](#page=37) [38](#page=38). #### 3.1.2 De rol van de moderne geneeskunde De evolutie van de moderne geneeskunde tussen 1960 en 1980, met ontwikkelingen als intensieve zorg, transplantatiegeneeskunde, kankerbehandeling en de aanpak van HIV/AIDS, droeg bij aan een toename van infecties met resistente bacteriën. Antibioticaresistentie was destijds voornamelijk een probleem dat in ziekenhuizen werd opgelopen [39](#page=39). ### 3.2 Mechanismen van antibioticaresistentie Bacteriën ontwikkelen verschillende mechanismen om de werking van antibiotica te omzeilen. #### 3.2.1 Bèta-lactamase productie Een veelvoorkomend resistentiemechanisme is de productie van bèta-lactamase enzymen. Deze enzymen breken de bèta-lactamring van antibiotica af, waardoor deze hun werkzame stof niet meer kunnen uitoefenen op de celwandcomponenten van de bacterie, zoals de Penicillin-Binding Proteins (PBP). Hierdoor kan de bacterie overleven [26](#page=26). #### 3.2.2 Veranderingen in Penicillin-Binding Proteins (PBP) Een ander mechanisme is de verandering in de structuur van PBP's, waardoor antibiotica zoals methicilline minder goed aan deze eiwitten kunnen binden. Een voorbeeld hiervan is de expressie van PBP2a, wat resistentie tegen methicilline veroorzaakt [31](#page=31). ### 3.3 Bestrijdingsstrategieën tegen antibioticaresistentie Er zijn verschillende strategieën om antibioticaresistentie te overwinnen en de effectiviteit van antibiotica te herstellen. #### 3.3.1 Verhoging van de dosis * **Principe:** Door de dosis van een antibioticum te verhogen, kan de concentratie boven de Minimale Inhibitoire Concentratie (MIC) worden gebracht, zelfs bij bacteriën met een intermediaire gevoeligheid. Dit is alleen effectief bij intermediaire gevoeligheid [40](#page=40) [41](#page=41). * **Toepassing:** Bij penicilline-resistente *Streptococcus pneumoniae* kan de dosisverhoging mogelijk zijn, maar bij reeds resistente stammen wordt de effectiviteit beperkt omdat men niet onbeperkt hoge doses kan toedienen [43](#page=43). * **Beperkingen:** Hogere doses kunnen leiden tot verhoogde toxiciteit en zijn niet altijd voldoende om hoge resistentie te overwinnen [41](#page=41) [42](#page=42). > **Tip:** Een verhoogde dosis zorgt voor een hogere piekconcentratie en een langere blootstelling boven de MIC, wat essentieel kan zijn voor een effectieve behandeling, mits de bacterie niet volledig resistent is [41](#page=41). #### 3.3.2 Gebruik van bèta-lactamase-remmers * **Principe:** Bèta-lactamase-remmers, zoals clavulaanzuur of tazobactam, worden gecombineerd met bèta-lactam antibiotica. Deze remmers neutraliseren de bèta-lactamase enzymen van de bacterie, waardoor het bèta-lactam antibioticum zijn werk kan doen [40](#page=40) [44](#page=44) [45](#page=45). * **Voorbeelden:** * **Amoxicilline-clavulaanzuur:** Amoxicilline is de 'werk-paard' en clavulaanzuur is de 'beschermer' die amoxicilline beschermt tegen afbraak door bèta-lactamases. Dit middel heeft een breed spectrum en werkt tegen Gram-positieven, Gram-negatieven en anaeroben. Clavulaanzuur is effectief in lage doses, maar kan toxiciteit veroorzaken [45](#page=45) [46](#page=46). * **Andere bèta-lactamase-remmers:** Sulbactam, tazobactam en avibactam zijn andere voorbeelden [47](#page=47). * **Resistentie:** Dit type combinatiepreparaat kan resistent worden tegenExtended Spectrum Beta-Lactamases (ESBL), AmpC, en Carbapenemase Producerende Enterobacteriaceae (CPE) [46](#page=46). #### 3.3.3 Keuze voor een niet-bèta-lactam antibioticum Wanneer bovenstaande strategieën niet effectief zijn, kan worden overgestapt op een antibioticum dat geen bèta-lactam ring bevat. Voorbeelden hiervan zijn linezoride, vancomycine, en gentamicine [40](#page=40) [48](#page=48). ### 3.4 Specifieke resistente pathogenen en hun behandeling #### 3.4.1 Methicilline-resistente *Staphylococcus aureus* (MRSA) MRSA vormt een significant probleem. Cladesline (een bèta-lactam antibioticum) is een behandeling van keuze voor invasieve *S. aureus* infecties, maar is niet effectief tegen MRSA [28](#page=28) [33](#page=33). #### 3.4.2 Penicilline-resistente *Streptococcus pneumoniae* Resistentie tegen penicilline bij *S. pneumoniae* is een bekend probleem. Zoals eerder genoemd, is dosisverhoging van penicilline mogelijk, maar beperkt effectief bij volledig resistente stammen [37](#page=37) [38](#page=38) [43](#page=43). #### 3.4.3 Extended Spectrum Beta-Lactamase (ESBL) producerende bacteriën * **Definitie:** ESBL staat voor Extended Spectrum Beta-Lactamase [59](#page=59). * **Werkingsmechanisme:** ESBL's vernietigen bijna alle bèta-lactam antibiotica, met uitzondering van cefepime en carbapenems. Dit vereist het gebruik van breedspectrum antibiotica [48](#page=48) [59](#page=59). #### 3.4.4 Carbapenemase producerende Enterobacteriaceae (CPE) * **Definitie:** CPE is de afkorting voor Carbapenemase Producerende Enterobacteriaceae [63](#page=63). * **Mechanisme:** Deze bacteriën produceren carbapenemases, enzymen die zelfs carbapenems, een groep krachtige antibiotica, afbreken. NDM1, KPC en OXA zijn voorbeelden van carbapenemases [60](#page=60) [62](#page=62) [63](#page=63). * **Behandeling:** Behandeling van CPE-infecties is complex en kan bijvoorbeeld colistine combineren met andere middelen [63](#page=63). * **Meropenem:** Meropenem is een carbapenem met een breed spectrum, effectief tegen Gram-positieven, Gram-negatieven, anaeroben en ESBL-producerende bacteriën, inclusief *Pseudomonas*. Het heeft een goede penetratie in het centrale zenuwstelsel (CSF). Het gebruik ervan kan echter leiden tot verdere selectie van carbapenem-resistente stammen [60](#page=60). ### 3.5 De vicieuze cirkel van resistentie Het gebruik van antibiotica, met name breedspectrum antibiotica, draagt bij aan de ontwikkeling van resistentie. Dit creëert een vicieuze cirkel waarbij de noodzaak voor steeds krachtigere antibiotica toeneemt, terwijl de bacterie zich blijft aanpassen. Antibiotica vernietigen ook nuttige bacteriën in de darmflora, wat de bescherming tegen gevaarlijke pathogenen kan verminderen en de uitwisseling van resistentiegenen kan bevorderen [48](#page=48) [57](#page=57) [61](#page=61). > **Voorbeeld:** De wereldwijde verspreiding van MRSA en de opkomst van carbapenemase producerende Enterobacteriaceae illustreren de ernst van het probleem en de noodzaak van strikte controlemaatregelen [35](#page=35) [62](#page=62). --- # Farmacokinetiek en veiligheid van antibiotica Dit onderwerp beschrijft hoe antibiotica zich in het lichaam gedragen, inclusief de relatie tussen concentraties, dosering, bijwerkingen en de farmacokinetische eigenschappen van specifieke antibiotica. ### 4.1 Algemene principes van farmacokinetiek van antibiotica Wanneer antibiotica (AB) worden ingenomen, ondergaan ze absorptie, distributie, metabolisme en eliminatie in het lichaam. De effectiviteit van een antibioticum wordt beïnvloed door de concentratie ervan in het lichaam ten opzichte van de minimale remmende concentratie (MIC) [17](#page=17) [18](#page=18). #### 4.1.1 Piek- en dalconcentraties * **Piekconcentratie (Peak):** De hoogste concentratie van het antibioticum in het bloed na toediening [18](#page=18). * **Dalconcentratie (Trough):** De laagste concentratie van het antibioticum in het bloed, typisch gemeten net voor de volgende dosis [18](#page=18). * Het is cruciaal dat de concentraties van het antibioticum gedurende de behandelperiode de MIC overschrijden om bacteriële groei te remmen en de infectie te bestrijden [18](#page=18) [41](#page=41). #### 4.1.2 Relatie met de minimale remmende concentratie (MIC) De MIC is de laagste concentratie van een antibioticum waarbij groei van een specifieke bacteriestam wordt geremd. Het doel is om met de dosering de bloedspiegels zo te kiezen dat deze de MIC gedurende een zo lang mogelijke periode overschrijden [18](#page=18). #### 4.1.3 Dosering en frequentie De frequentie van dosering hangt af van het farmacokinetische profiel van het antibioticum en de gewenste relatie tussen de concentratie en de MIC. * **Tijd-afhankelijke antibiotica:** Deze antibiotica vereisen frequente dosering om ervoor te zorgen dat de concentratie boven de MIC blijft. Voorbeelden zijn [19](#page=19): * IV cloxacillin 4-uurs intervallen (6x/dag) [20](#page=20). * IV ampicillin 4-uurs intervallen (6x/dag) [20](#page=20). * IV penicillin 2-uurs intervallen (12x/dag) [20](#page=20). * IV ampicillin 1-2 gram elke 4-6 uur [43](#page=43). * Amoxicillin + clavulanic acid (PO/IV) vereist frequente dosering [46](#page=46). * **Langwerkende antibiotica:** Antibiotica met een verlengde werking kunnen met minder doses per dag worden toegediend [21](#page=21). * Ceftriaxone 2 gram elke 12-24 uur [21](#page=21) [56](#page=56). * Augmentin retard 2 gram elke 12 uur [21](#page=21). > **Tip:** Voor tijd-afhankelijke antibiotica is het behouden van de concentratie boven de MIC essentieel. Voor concentratie-afhankelijke antibiotica is het bereiken van hoge piekconcentraties belangrijker. Hoewel de documentatie zich richt op tijd-afhankelijkheid, is het belangrijk om te weten dat er ook concentratie-afhankelijke antibiotica bestaan. #### 4.1.4 Strategieën om therapie te optimaliseren Een veelvoorkomende strategie om de effectiviteit van antibiotica te verbeteren, vooral wanneer de dalconcentratie te laag is of de behandeling niet aanslaat, is het verhogen van de dosis [41](#page=41). > **Voorbeeld:** Bij gebruik van Penicilline voor *S. pneumoniae* pneumonie, kan de dosis van Penicilline I worden verhoogd. Penicilline R (resistent) is hierbij niet nuttig, omdat de noodzakelijke hoge doseringen niet bereikt kunnen worden [43](#page=43). ### 4.2 Farmacokinetische en veiligheidsprofielen van specifieke antibiotica #### 4.2.1 Penicilline * **Mechanisme:** Remming van de celwandsynthese, leidend tot celschade en lysis [22](#page=22). * **Spectrum:** Voornamelijk gram-positieven en spirocheten (bv. streptokokken, syfilis) [22](#page=22). * **Kinetiek:** Tijd-afhankelijk, vereist frequente dosering (oraal, IV, IM). Kan in hogere doses worden gegeven [22](#page=22) [43](#page=43). * **Veiligheid & Allergie:** IgE-gemedieerde allergie is een bekend risico [22](#page=22) [50](#page=50). * **Resistentie:** Hoge resistentie bij staphylokokken (>80%), variabele resistentie bij pneumokokken, nog lage resistentie bij Groep A streptokokken [22](#page=22). #### 4.2.2 Cloxacillin * **Mechanisme:** Remming van de celwandsynthese [28](#page=28). * **Spectrum:** Gericht op gram-positieven, met name *Staphylococcus spp.* [28](#page=28). * **Kinetiek:** Tijd-afhankelijk, vereist frequente dosering (oraal, IV) [28](#page=28). * **Veiligheid & Allergie:** IgE-gemedieerde allergie [28](#page=28). * **Resistentie:** Variabele resistentie bij MRSA (15-25-40%) [28](#page=28). * **Indicatie:** Behandeling van keuze voor invasieve *S. aureus* infecties [28](#page=28). #### 4.2.3 Amoxicilline-clavulaanzuur * **Werkingsmechanisme:** Amoxicilline is het actieve antibioticum dat de celwand remt. Clavulaanzuur fungeert als "protector" door bètalactamase-enzymen te inhiberen, waardoor amoxicilline effectief blijft tegen bacteriën die deze enzymen produceren [45](#page=45) [46](#page=46). * **Spectrum:** Breed spectrum, inclusief gram-positieven, gram-negatieven en anaeroben, mede dankzij de toevoeging van clavulaanzuur [46](#page=46). * **Kinetiek:** Tijd-afhankelijk, vereist frequente dosering (oraal, IV) [46](#page=46). * **Veiligheid & Allergie:** IgE-gemedieerde allergie is mogelijk. Clavulaanzuur kan ook bijdragen aan toxiciteit [45](#page=45) [46](#page=46). * **Resistentie:** Kan resistent zijn tegen ESBL, ampC, CPE [46](#page=46). #### 4.2.4 Ceftriaxon * **Mechanisme:** Remming van de celwandsynthese [56](#page=56). * **Spectrum:** Breed spectrum, werkzaam tegen gram-positieven en gram-negatieven, maar niet tegen enterokokken en beperkt tegen anaeroben [56](#page=56). * **Kinetiek:** Tijd-afhankelijk, maar met een langwerkend profiel. Kan de ontstoken hersenvliezen goed penetreren [56](#page=56). * **Dosering:** Typisch 1x daagse injectie, intramusculair of intraveneus [56](#page=56). * **Veiligheid & Allergie:** IgE-gemedieerde allergie is een risico [56](#page=56). * **Resistentie:** Kan resistent zijn tegen ESBL en cephalosporinases. Er is een mogelijke link tussen het gebruik van ceftriaxon en de selectie van ESBL-producerende bacteriën [56](#page=56). --- ## Veelgemaakte fouten om te vermijden - Bestudeer alle onderwerpen grondig voor examens - Let op formules en belangrijke definities - Oefen met de voorbeelden in elke sectie - Memoriseer niet zonder de onderliggende concepten te begrijpen

| Term | Definition | |------|------------| | Antibiotica | Geneesmiddelen die bacteriële infecties bestrijden door bacteriën te doden of hun groei te remmen. Ze werken specifiek tegen bacteriën en niet tegen virussen. | | Werkingsmechanisme | De manier waarop een geneesmiddel, zoals een antibioticum, biologische effecten veroorzaakt in het lichaam of in micro-organismen. Bij antibiotica kan dit gericht zijn op de celwand, eiwitsynthese of genetisch materiaal van de bacterie. | | Nevenwerkingen | Ongewenste reacties die optreden bij het gebruik van een geneesmiddel, bovenop het beoogde therapeutische effect. Voorbeelden bij antibiotica zijn misselijkheid, huiduitslag en allergische reacties. | | Indicaties | De medische redenen of omstandigheden waarvoor een bepaald geneesmiddel, zoals een antibioticum, is geïndiceerd en voorgeschreven mag worden. | | Bactericide | Een stof, zoals een antibioticum, die bacteriën doodt. Dit staat in contrast met bacteriostatische middelen die de groei van bacteriën remmen maar ze niet direct doden. | | Bèta-lactam antibiotica | Een grote klasse antibiotica die gekenmerkt wordt door de aanwezigheid van een bèta-lactamring in hun moleculaire structuur. Ze werken door de synthese van de bacteriële celwand te verstoren. | | Penicilline-bindende eiwitten (PBP) | Enzymen in bacteriën die essentieel zijn voor de synthese van de peptidoglycaanlaag, een cruciaal bestanddeel van de bacteriële celwand. Bèta-lactam antibiotica binden zich aan deze eiwitten, waardoor de celwandsynthese wordt geremd. | | Bacteriële celwand | Een buitenste laag rond het celmembraan van bacteriën die structuur, vorm en bescherming biedt. Het is een belangrijk doelwit voor veel antibiotica, waaronder bèta-lactams. | | Spectrum (van een antibioticum) | Het bereik van bacteriën waartegen een antibioticum effectief is. Een breed spectrum antibioticum werkt tegen veel verschillende soorten bacteriën, terwijl een smal spectrum antibioticum alleen effectief is tegen een beperkt aantal soorten. | | Farmacokinetiek | De studie van hoe het lichaam omgaat met een geneesmiddel: absorptie, distributie, metabolisme en excretie (ADME). Dit beïnvloedt de concentratie van het medicijn in het lichaam over tijd. | | Farmacodynamiek | De studie van de effecten van een geneesmiddel op het lichaam en de mechanismen waarmee deze effecten worden geproduceerd. Dit omvat de relatie tussen de concentratie van het geneesmiddel en het therapeutische of toxische effect. | | MIC (Minimale remmende concentratie) | De laagste concentratie van een antibioticum die de zichtbare groei van een bepaalde bacteriekolonie na een incubatieperiode remt. | | Piekconcentratie (Peak) | De maximale concentratie van een geneesmiddel in het bloed of plasma na toediening. | | Dalconcentratie (Trough) | De laagste concentratie van een geneesmiddel in het bloed of plasma, gemeten net voordat de volgende dosis wordt toegediend. | | Antibioticaresistentie | Het vermogen van bacteriën om de effecten van een antibioticum te weerstaan. Dit kan leiden tot infecties die moeilijker te behandelen zijn. | | Bèta-lactamase | Een enzym geproduceerd door sommige bacteriën dat de bèta-lactamring van bèta-lactam antibiotica kan afbreken, waardoor het antibioticum inactief wordt. | | MRSA (Methicilline-resistente Staphylococcus aureus) | Een stam van de bacterie Staphylococcus aureus die resistent is geworden tegen methicilline en andere bèta-lactam antibiotica. | | ESBL (Extended-Spectrum Beta-Lactamase) | Een groep bèta-lactamase enzymen die een breed spectrum aan bèta-lactam antibiotica, waaronder cefalosporines van de nieuwere generaties, kunnen afbreken. | | Carbapenemase | Een type bèta-lactamase dat in staat is om carbapenems, een krachtige klasse breed-spectrum antibiotica, af te breken. Dit is een belangrijke oorzaak van multiresistentie bij bacteriën. |