| Term | Definition | |------|------------| | Monoklonaal antilichaam (mAb) | Grote proteïnemoleculen, doorgaans immunoglobuline G (IgG), die geproduceerd worden door een enkele klone van B-cellen. mAbs worden therapeutisch ingezet voor de behandeling van diverse ziekten door specifieke antigenen te binden. | | Immunoglobuline G (IgG) | De meest voorkomende klasse van antilichamen in het bloed, die een cruciale rol speelt in de immuunrespons tegen pathogenen. IgG-moleculen bestaan uit twee zware en twee lichte ketens en hebben een karakteristieke Y-vorm. | | Dalton (Da) | Een eenheid van atomaire massa, vaak gebruikt om het molecuulgewicht van grote moleculen zoals proteïnen te specificeren. Een kilodalton (kDa) staat gelijk aan 1000 dalton. | | Polypeptideketen | Een lineaire keten van aminozuren, verbonden door peptidebindingen. mAbs zijn samengesteld uit zware en lichte polypeptideketens. | | Zware keten (heavy chain) | Een van de twee grotere polypeptideketens waaruit een immunoglobuline is opgebouwd. In IgG-moleculen heeft een zware keten een molecuulgewicht van ongeveer 50 kDa. | | Lichte keten (light chain) | Een van de twee kleinere polypeptideketens waaruit een immunoglobuline is opgebouwd. In IgG-moleculen heeft een lichte keten een molecuulgewicht van ongeveer 25 kDa. | | Disulfidebinding | Een covalente chemische binding tussen twee zwavelatomen, die vaak voorkomt tussen cysteïneresiduen in proteïnen. Deze bindingen helpen bij het stabiliseren van de structuur van proteïnen, zoals de verbinding tussen zware en lichte ketens van antilichamen. | | Constant domein | Deel van de variabele of constante regio van de zware of lichte keten van een antilichaam dat een relatief uniforme aminozuursequentie heeft binnen een bepaalde isotypes. Deze domeinen spelen een rol in de bindingsmechanismen van de antilichamen en interageren met andere componenten van het immuunsysteem. | | Variabel domein | Een regio aan de N-terminus van de zware en lichte ketens van een antilichaam. De aminozuursequentie in deze domeinen varieert sterk tussen verschillende antilichamen, wat essentieel is voor de specifieke binding aan antigenen. | | Antigen bindingsfragment (Fab) | Een deel van een antilichaam dat wordt verkregen door proteolytische splitsing. Het Fab-fragment bevat de variabele regio's en de C_H1-domeinen van de zware keten, en is verantwoordelijk voor de binding aan het specifieke antigeen. | | Fragment crystallizable (Fc) regio | Het deel van een antilichaam dat kan worden verkregen door proteolytische splitsing en dat zich gedraagt als een kristalliseerbaar fragment. De Fc-regio is cruciaal voor de interactie met immuuncellen en complementcomponenten, en bepaalt de biologische effecten van het antilichaam. | | Neonatale Fc receptor (FcRn) | Een gespecialiseerde receptor die een sleutelrol speelt in het verlengen van de halfwaardetijd van IgG-antilichamen in het lichaam door ze te beschermen tegen lysosomale afbraak en te faciliteren voor transcytose. | | Hyaluronzuur | Een glycosaminoglycaan dat een belangrijk bestanddeel is van de extracellulaire matrix. Het draagt bij aan de viscositeit en hydratatie van weefsels en kan interacties aangaan die de distributie van grote moleculen zoals mAbs beïnvloeden. | | Collageen | Een structureel eiwit dat een hoofdbestanddeel vormt van bindweefsel in dieren. Collageen zorgt voor stevigheid en ondersteuning van weefsels en kan de beweging van moleculen in de extracellulaire matrix beperken. | | Glycosaminoglycanen (GAGs) | Lange, onvertakte polysacchariden die bestaan uit herhalende disaccharide-eenheden. GAGs zijn belangrijke componenten van de extracellulaire matrix en spelen een rol bij de interactie met celoppervlakken en signaalmoleculen. | | Extracellulaire matrix (ECM) | Een complex netwerk van macromoleculen, voornamelijk proteoglycanen, collageen en elastine, dat buiten de cellen in weefsels wordt aangetroffen. De ECM biedt structurele ondersteuning, reguleert celgedrag en beïnvloedt de diffusie van moleculen. | | Lymfatisch systeem | Een netwerk van lymfevaten, lymfeklieren en lymfeorganen dat een integraal onderdeel vormt van het cardiovasculaire systeem en het immuunsysteem. Het lymfatische systeem speelt een rol bij de afvoer van overtollig weefselvocht, de opname van vetten en de immuunrespons. | | Lysosomale afbraak | Een celulair proces waarbij lysosomen, organellen die enzymen bevatten, intracellulaire macromoleculen afbreken tot kleinere componenten die de cel kan hergebruiken of uitscheiden. Dit is een belangrijke route voor de eliminatie van veel biologische moleculen, waaronder antilichamen. | | Pinocytose | Een vorm van endocytose waarbij de cel vloeistoffen en opgeloste deeltjes opneemt door de vorming van kleine vesikels aan het celmembraan. Dit proces draagt bij aan de cellulaire opname van externe stoffen. | | Receptor-gemedieerde endocytose | Een proces waarbij de cel specifieke moleculen opneemt door binding aan receptoren op het celoppervlak. Na binding worden de receptor-molecuulcomplexen opgenomen in de cel via endocytotische vesikels. | | Target-mediated drug disposition (TMDD) | Een farmacokinetisch model dat beschrijft hoe de dispositie van geneesmiddelen die specifiek binden aan biologische targets (zoals receptoren of antigenen) beïnvloed wordt door de interactie met die targets. Dit kan leiden tot niet-lineaire farmacokinetiek. | | Iso-elektrisch punt (pI) | Het pH-niveau waarbij een molecuul (bv. een proteïne) netto elektrisch neutraal is. Veranderingen in het pI van een mAb kunnen de oplosbaarheid, stabiliteit en interactie met celmembranen beïnvloeden. | | Polyreactiviteit | Een eigenschap van antilichamen om aan meerdere verschillende antigenen of epitopen te binden. In de context van proteïne-engineering kan polyreactiviteit worden geïntroduceerd of aangepast, wat invloed kan hebben op de specificiteit en halfwaardetijd van een mAb. | | Glycosylatie | Een post-translationele modificatie waarbij koolhydraatketens (glycanen) aan proteïnen worden gekoppeld. De glycosylatie van mAbs, met name op de Fc-regio, kan hun farmacokinetiek, farmacodynamiek en immuun effectorfuncties significant beïnvloeden. | | Afucosylering | Het verwijderen van fucose uit de glycaanstructuur van een antilichaam. Dit kan de affiniteit voor Fc-receptoren verhogen en de ADCC-activiteit verbeteren, wat kan leiden tot een hogere werkzaamheid maar ook een kortere halfwaardetijd. | | Complement-afhankelijke cytotoxiciteit (CDC) | Een immuunmechanisme waarbij het complementsysteem, in combinatie met antilichamen, leidt tot de vernietiging van doelcellen. C1q bindt aan de Fc-regio van het antilichaam, wat een cascade van complementactivatie triggert, resulterend in de vorming van een membraan-aanvalscomplex (MAC). | | Antilichaam-afhankelijke cel-gemedieerde cytotoxiciteit (ADCC) | Een immuunrespons waarbij effectorcellen, zoals Natural Killer (NK)-cellen, antilichamen op doelcellen herkennen via Fc-receptoren en vervolgens de doelcellen doden. Dit proces wordt gemedieerd door de interactie tussen de Fc-regio van het antilichaam en de Fc-receptoren op de effectorcellen. | | Immunogeniciteit | De mate waarin een substantie een immuunrespons kan opwekken. Therapeutische mAbs kunnen immunogeen zijn, wat leidt tot de vorming van antidrug-antilichamen (ADAs) en potentieel verminderde werkzaamheid of bijwerkingen. | | Antidrug-antilichamen (ADAs) | Antilichamen die door het immuunsysteem worden geproduceerd als reactie op de toediening van een therapeutisch geneesmiddel, zoals een monoklonaal antilichaam. ADAs kunnen de farmacokinetiek en farmacodynamiek van het geneesmiddel beïnvloeden. | | Neutraliserende antilichamen (NAbs) | Antilichamen die de biologische activiteit van een ander molecuul, zoals een therapeutisch eiwit, kunnen blokkeren. In de context van immunogeniciteit van mAbs kunnen neutraliserende antilichamen de effectiviteit van de behandeling verminderen. | | Farmacokinetiek (PK) | De studie van hoe het lichaam een geneesmiddel opneemt, verdeelt, metaboliseert en uitscheidt (ADME-processen). Voor mAbs beschrijft PK hoe concentraties van het geneesmiddel in het lichaam veranderen over tijd. | | Halfwaardetijd ($t_{1/2}$) | De tijd die nodig is om de concentratie van een geneesmiddel in het lichaam met de helft te verminderen. De halfwaardetijd is een belangrijke parameter die de frequentie van dosering bepaalt. | | Klaring (CL) | Het volume van plasma dat per tijdseenheid volledig gezuiverd wordt van een geneesmiddel. Klaring is een maat voor de snelheid waarmee een geneesmiddel uit het lichaam wordt geëlimineerd. | | Distributievolume ($V_d$) | Het theoretische volume waarin een geneesmiddel verdeeld zou zijn om de waargenomen plasmaconcentratie te bereiken. Een groter $V_d$ indiceert een uitgebreidere distributie naar weefsels. | | Biobeschikbaarheid ($F$) | Het percentage van een toegediende dosis van een geneesmiddel dat de systemische circulatie bereikt en beschikbaar is om een effect uit te oefenen. |

Rekisteröidy lukeaksesi Lue lisää