Les 10_Gastles UA Ceulemans december 2025.pdf

# Basisprincipes van medicijngebruik rondom zwangerschap Dit onderwerp behandelt de cruciale overwegingen en richtlijnen voor het veilige en effectieve gebruik van medicijnen tijdens de zwangerschap, vanaf de preconceptionele fase tot en met de borstvoedingsperiode. ### 1.1 Algemene principes en risico's van medicijngebruik tijdens zwangerschap Geneesmiddelen (GM) kunnen een nadelige invloed hebben op de zwangerschap, het embryo, de foetus, de pasgeborene of het opgroeiende kind. Deze nadelige effecten kunnen zich manifesteren als [9](#page=9): * **Structurele en/of functionele aangeboren afwijkingen:** Voorbeelden hiervan zijn een open ruggetje (spina bifida) en hartafwijkingen [9](#page=9). * **Negatieve zwangerschaps-/neonatale uitkomsten:** Dit omvat risico's zoals miskraam, doodgeboorte, vroeggeboorte en een laag geboortegewicht [9](#page=9). * **Nadelige farmacologische effecten:** Dit kan leiden tot problemen zoals neonatale onthoudingsverschijnselen (NAS) en neonatale hypoglycemie bij de pasgeborene [9](#page=9). * **Ontwikkelingsstoornissen:** Op langere termijn kunnen ontwikkelingsstoornissen optreden, zoals een lager IQ, autisme of ADHD [9](#page=9). Het is van essentieel belang om het basisrisico te begrijpen: ongeveer 2-4% van de zwangerschappen resulteert in een aangeboren afwijking, en het risico op miskraam bedraagt tot 20% [9](#page=9). ### 1.2 Preconceptionele herevaluatie van chronische therapie Een belangrijk aspect van medicijngebruik rondom zwangerschap is de preconceptionele herevaluatie van chronische therapieën. Hierbij wordt rekening gehouden met [2](#page=2) [37](#page=37): * **Borstvoedingsperiode:** Compatibiliteit met borstvoeding moet vanaf dit vroege stadium al in overweging worden genomen [2](#page=2) [37](#page=37). * **Gezonde leefstijl:** Het tijdig starten met foliumzuur en het stoppen met alcohol, roken en drugs (ook door de partner) is cruciaal [2](#page=2) [37](#page=37). **Belangrijke kanttekening:** Vrouwen mogen niet op eigen houtje stoppen met hun chronische therapie zodra een ongeplande zwangerschap wordt vastgesteld. Er zijn uitzonderingen, zoals het gebruik van isotretinoïne voor acne of wekelijkse methotrexaat doses voor reuma, waarbij overleg met een arts noodzakelijk is [2](#page=2) [37](#page=37). > **Tip:** Sommige geneesmiddelen kunnen tot maanden na het stoppen nog in het lichaam aanwezig blijven, wat gerelateerd is aan hun halfwaardetijd (t1/2). Het is daarom belangrijk om hier rekening mee te houden bij het plannen van een zwangerschap [2](#page=2) [37](#page=37). ### 1.3 Beheersen van maternale aandoeningen en dosering Het is van vitaal belang dat maternale aandoeningen goed worden gecontroleerd, aangezien een onbehandelde aandoening aanzienlijke risico's met zich meebrengt voor zowel de moeder als het ongeboren kind [2](#page=2) [37](#page=37). #### 1.3.1 Adequate dosering van medicatie Tijdens de zwangerschap is het gebruik van een adequate dosis medicatie cruciaal – "het draait allemaal om de dosis". Het principe is om de laagst mogelijke **effectieve** dosis te gebruiken voor de kortst mogelijke periode. Dit minimaliseert blootstelling en potentiële risico's voor de foetus [2](#page=2) [37](#page=37). --- # Veiligheid van medicijnen tijdens zwangerschap en borstvoeding Het gebruik van medicijnen tijdens de zwangerschap is frequent, maar er is een significant gebrek aan veiligheidsgegevens, wat leidt tot aanzienlijke uitdagingen bij het beoordelen van risico's [3](#page=3) [4](#page=4). ### 2.1 De uitdagingen rondom medicijnveiligheid tijdens de zwangerschap Medicijngebruik tijdens de zwangerschap is gebruikelijk. Het vaststellen van de veiligheid van deze medicijnen wordt bemoeilijkt door het gebrek aan robuuste gegevens. Historische gebeurtenissen, zoals het thalidomide-debacle, hebben de potentiële schadelijkheid van medicijnen tijdens de zwangerschap benadrukt [12](#page=12) [3](#page=3) [4](#page=4). #### 2.1.1 Gebrek aan gegevens en evaluatie Er bestaat een algemeen tekort aan specifieke informatie over de veiligheid van medicijnen voor zwangere vrouwen en hun foetus. Een groot percentage van de medicijnen die door instanties zoals de FDA zijn goedgekeurd, ontbreekt duidelijke informatie over hun teratogene risico's [3](#page=3) [4](#page=4). > **Tip:** Het kan lang duren voordat de precieze risico's van een medicijn tijdens de zwangerschap bekend zijn. Gemiddeld duurde het 27 jaar voor medicijnen die initieel als "onbepaald" risico werden geclassificeerd om een meer specifieke risicobeperking te krijgen [3](#page=3). #### 2.1.2 Historische voorbeelden van schadelijke medicijnen * **Thalidomide (Contergan):** Dit medicijn, vroeger gebruikt tegen ochtendmisselijkheid, veroorzaakte ernstige misvormingen bij pasgeborenen, zoals focomelie (korte ledematen). Het remt de angiogenese. Hoewel het nog steeds bestaat, wordt het nu in een zeer gereglementeerd circuit gebruikt [12](#page=12). * **DES (diëthylstilbestrol):** Blootstelling aan DES tijdens de zwangerschap kon later leiden tot gezondheidsproblemen bij de nakomelingen, met name genitale afwijkingen bij vrouwen [13](#page=13). #### 2.1.3 Voorbeelden van potentiële teratogenen Verschillende medicijnen zijn geïdentificeerd als potentieel schadelijk voor de foetus, met specifieke risico's afhankelijk van het stadium van de zwangerschap [14](#page=14). * **Anti-epileptica:** Valproaat, carbamazepine, topiramaat, fenobarbital en fenytoïne [14](#page=14). * **Huidmedicatie:** Isotretinoïne (gebruikt bij acne) is zeer teratogeen [14](#page=14) [6](#page=6). * **Immunosuppressiva:** Methotrexaat en mycofenolaat [14](#page=14). * **Anticoagulantia:** Vitamine K antagonisten [14](#page=14). * **Bloeddrukverlagers:** ACE-inhibitoren en sartanen (vooral risicovol in het tweede en derde trimester) [14](#page=14). * **Pijnstillers:** NSAID's (risicovol vanaf 20 weken zwangerschap) [14](#page=14). * **Antibiotica:** Tetracyclines (risicovol vanaf 16 weken zwangerschap) [14](#page=14). > **Voorbeeld:** In België werden tussen 2010 en 2016 meer dan 350 zwangere vrouwen blootgesteld aan topiramaat [4](#page=4). #### 2.1.4 Risico's op geboorteafwijkingen en ontwikkelingsstoornissen * Geboren afwijkingen komen voor bij 4 tot 9 op de 100 pasgeborenen [4](#page=4). * Baby's die te klein zijn voor hun zwangerschapsduur ("small for gestational age") komen voor bij ongeveer 18 op de 100 [4](#page=4). * Neurodevelopmentele stoornissen kunnen een 2 tot 3 keer verhoogd risico hebben bij blootstelling aan bepaalde medicijnen [4](#page=4). ### 2.2 Transplacentaire passage van medicijnen Medicijnen kunnen de placenta passeren en zo de foetus bereiken. Dit proces is complex en afhankelijk van verschillende factoren. #### 2.2.1 Mechanismen van placentaire passage De placentabarrière is niet ondoordringbaar voor medicijnen. Hoewel grote moleculen zoals immunoglobulinen (IgG) normaal gesproken moeilijk passeren, is er wel degelijk placentaire passage mogelijk, vooral via actief transport [16](#page=16). #### 2.2.2 Placentaire passage van monoklonale antistoffen * **Transport van IgG:** Placentair IgG-transport is mogelijk en evolutionair belangrijk voor de overdracht van maternale antistoffen aan de foetus, via de neonatale Fc-receptor [16](#page=16). * **Monoklonale antistoffen:** De transplacentaire overdracht van monoklonale antistoffen (biologische medicijnen) is ook mogelijk [16](#page=16). * **Tijdsafhankelijkheid:** In het eerste trimester is er nauwelijks placentaire passage. Vanaf het tweede trimester neemt de passage toe door actief transport en is deze het hoogst vlak voor de bevalling [16](#page=16). * **Concentratieverschillen:** De concentratie bij het pasgeboren kind kan mogelijk hoger zijn dan bij de moeder vlak voor de bevalling [16](#page=16). * **Factoren die passage beïnvloeden:** Het type IgG en het tijdstip van de laatste toediening tijdens de zwangerschap spelen een rol [16](#page=16). * **Lange halfwaardetijd:** Medicijnen met een lange halfwaardetijd kunnen meetbare concentraties bij het kind vertonen, zelfs maanden na toediening bij de moeder [16](#page=16). > **Tip:** Wees alert op de lange halfwaardetijd van bepaalde medicijnen, wat kan leiden tot langdurige blootstelling van het kind [16](#page=16). > **Voorbeeld:** De structuur van TNF-alfa inhibitoren, een klasse van biologische medicijnen, kan relevant zijn voor hun placentaire overdracht [17](#page=17). ### 2.3 Onderzoeksbenadering en relevante overwegingen #### 2.3.1 Onderzoeksbenadering Onderzoek naar medicijngebruik tijdens de zwangerschap is grotendeels gebaseerd op observationele studies, die gevoelig zijn voor bias en confounders [36](#page=36). #### 2.3.2 Belang van individuele gevallen en basisrisico's * Elk individueel geval van medicijngebruik tijdens de zwangerschap is relevant voor onderzoeksdoeleinden [36](#page=36). * De basispercentages van miskramen (15-20%) en geboorteafwijkingen (2-4%) moeten altijd in acht worden genomen bij het beoordelen van mogelijke medicijnrisico's [36](#page=36). > **Onderzoeksvraag:** Verhoogt medicijngebruik het basisrisico op miskramen of geboorteafwijkingen [36](#page=36)? --- # BELpREG registratiesysteem en dataverzameling Het BELpREG registratiesysteem is een initiatief voor het verzamelen van real-world data over medicijngebruik tijdens zwangerschap en het eerste levensjaar van het kind [21](#page=21). ### 3.1 Doel en scope van BELpREG Het BELpREG registratiesysteem is opgezet als een pharmaco-epidemiologisch onderzoek. Het systeem verzamelt gegevens via online vragenlijsten tijdens de zwangerschap en het eerste levensjaar van het kind [21](#page=21). ### 3.2 Registratiemethodologie De dataverzameling binnen BELpREG vindt plaats via het REDCap softwareplatform. Geïnteresseerde vrouwen kunnen zich via de BELpREG website (www.belpreg.be) aanmelden voor deelname. Na aanmelding ontvangen zij een geauthentiseerde eConsent link naar de BELpREG REDCap omgeving. De data die verzameld wordt is gecodeerd met ATC en MedDRA, en ICD-11 codes. De dataverzameling is officieel gestart in november 2022 [22](#page=22) [23](#page=23) [24](#page=24). > **Tip:** De nadruk ligt op het verzamelen van "real-world data", wat betekent dat de gegevens representatief zijn voor het dagelijkse medicijngebruik van zwangere vrouwen en hun kinderen. ### 3.3 Doelgroep voor deelname Deelname aan BELpREG staat open voor alle zwangere vrouwen van 18 jaar en ouder. Het systeem richt zich zowel op vrouwen die medicatie gebruiken als op vrouwen met (chronische) aandoeningen en vrouwen die *geen* medicatie innemen, om zo een controlegroep te creëren. Vrouwen wordt gevraagd zich bij voorkeur zo vroeg mogelijk in de zwangerschap te registreren, maar registratie is op elk moment tijdens de zwangerschap mogelijk. De vragenlijsten zijn beschikbaar in het Nederlands, Frans en Engels [24](#page=24). ### 3.4 Werving van deelnemers De werving van deelnemers verloopt via zelfregistratie via de BELpREG website, maar ook via zorgprofessionals en online (sociale) media. Er worden promotionele materialen zoals posters, flyers en schermen voor wachtzalen ingezet, evenals sociale media, om de zichtbaarheid van BELpREG te vergroten [24](#page=24) [28](#page=28). ### 3.5 Data-elementen verzameld in BELpREG De verzamelde variabelen zijn onderverdeeld in acht categorieën, die in lijn zijn met andere registratiesystemen: * **Categorie 1: Sociodemografische gegevens** * **Categorie 2: Informatie over de huidige zwangerschap en gezondheidstoestand** * Zwangerschapsstatus * Uitgerekende datum en/of huidige zwangerschapsduur * Enkelvoudige of meerlingzwangerschap * Voorbereiding en planning van de zwangerschap * Gezondheidstoestand van de zwangere vrouw * Gezondheidstoestand van de biologische vader (indien van toepassing) * Zwangerschapscomplicaties en ziekenhuisopnames * Prenatale screening op aangeboren afwijkingen * Edinburgh Depression Scale (EDS-10) [25](#page=25). * **Categorie 3: Materneel-obstetrische voorgeschiedenis** * Graviditeit en pariteit * Voorgeschiedenis van miskramen, ectopische zwangerschappen (ETOPs) en doodgeboortes * Voorgeschiedenis van vruchtbaarheidsbehandelingen * Complicaties van eerdere zwangerschap(pen) * Familiale aangeboren afwijkingen * Familiale ontwikkelingsstoornissen * Familiale motorische stoornissen [25](#page=25). * **Categorie 4: Gebruik van medicijnen, foliumzuur/zwangerschapsvitaminen en andere gezondheidsproducten** * Medicijngebruik tijdens de zwangerschap * Gebruik van foliumzuur of zwangerschapsvitaminen vóór en tijdens de zwangerschap * Gebruik van gezondheidsproducten tijdens de zwangerschap * Gebruik van medicijnen en andere gezondheidsproducten in de 6 maanden vóór de conceptie * Paternaal medicijngebruik in de 3 maanden vóór de conceptie * Maternaal medicijngebruik in de 8 weken na de bevalling [25](#page=25). * **Categorie 5: Middelengebruik** * Roken door de moeder * Alcoholgebruik door de moeder * Gebruik van cannabis en andere illegale drugs door de vrouw * Middelengebruik in de nabijheid van de vrouw [25](#page=25). * **Categorie 6: Zwangerschapsuitkomsten** * Uitkomsten bij levend geboren kinderen (enkelvoudige of meerlinggeboorte) * Bevalling (bv. begin van de bevalling, type bevalling) * Postpartum complicaties * Uitkomsten bij miskraam, ectopische zwangerschap, ETOP of doodgeboorte [25](#page=25). * **Categorie 7: Neonatale uitkomsten** * Biometrie bij geboorte (bv. gewicht, lengte, hoofdomtrek) * Geslacht * Apgarscore * Aangeboren afwijkingen * Neonatale onthoudingsverschijnselen * Neonatale medium- of intensieve zorgopname * Voeding van de zuigeling (bv. borstvoeding, flesvoeding) * Neonatale complicaties [25](#page=25). * **Categorie 8: Infantiele ontwikkeling** * Ages & Stages Questionnaires * Voeding van de zuigeling (bv. borstvoeding, flesvoeding) * Zuigelingcomplicaties [25](#page=25). ### 3.6 Belang van de controlegroep Het belang van het includeren van vrouwen die *geen* medicatie innemen, wordt benadrukt voor het opzetten van een effectieve controlegroep [24](#page=24). ### 3.7 Specifieke data-elementen van interesse Naast veelgebruikte medicijnen, bevat BELpREG ook interessante data over: * Minder frequent gebruikte medicijnen in deze populatie, zoals lacosamide, mercaptopurine en tacrolimus [27](#page=27). * Medicijnen/biologicals voor de behandeling van chronische inflammatoire aandoeningen, zoals adalimumab en infliximab [27](#page=27). * Medicijnen voor de behandeling van psychiatrische aandoeningen, zoals olanzapine, bupropion, duloxetine, venlafaxine en quetiapine [27](#page=27). * Sommige ongepaste medicijnen tijdens de zwangerschap zijn reeds geregistreerd/geïdentificeerd, zoals ibuprofen en pseudo-efedrine [27](#page=27). ### 3.8 Langetermijnfollow-up BELpREG maakt deel uit van het EU LIFETIME Framework en het IMI ConcePTION project, wat wijst op een focus op langetermijnfollow-up [26](#page=26). ### 3.9 Communicatie naar patiënten Patiënten worden geïnformeerd en gemotiveerd om deel te nemen door het belang van het initiatief te benadrukken en uit te leggen hoe hun ervaringen bijdragen aan betere toekomstige zorg en informatie voor zwangere vrouwen [30](#page=30). > **Voorbeeld:** Een mogelijke communicatietool kan zijn: "Graag nodigen we u uit voor BELpREG, een belangrijk initiatief in België. BELpREG wil de ervaringen van zwangere vrouwen verzamelen, aan de hand van online vragenlijsten, o.a. in verband met hun gezondheid en gebruik van geneesmiddelen. Zo hopen we zwangere vrouwen in de toekomst betere zorgen en info te kunnen bieden!" [30](#page=30). --- # Informatiebronnen en gebruiksadviezen voor medicatie rond zwangerschap Dit onderdeel behandelt diverse informatiebronnen voor medicijngebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding, de juiste methode om deze bronnen te gebruiken en algemene adviezen voor zorgverleners en patiënten. ### 4.1 Informatiebronnen Er is een breed scala aan informatiebronnen beschikbaar voor medicijngebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding. Het is essentieel om de juiste en meest actuele bronnen te raadplegen. #### 4.1.1 Specifieke informatiebronnen Diverse organisaties en publicaties bieden gespecialiseerde informatie: * **Teratologie Informatie Services (TIS)** [31](#page=31). * **Lareb.nl:** Een gratis te raadplegen website van Lareb, specifiek gericht op medicijnveiligheid [31](#page=31). * **MediMama:** Een gratis app van Lareb met een focus op zelfzorggeneesmiddelen [31](#page=31). * **Lecrat.fr:** Een gratis te raadplegen bron [31](#page=31). * **Embryotox.de:** Een gratis te raadplegen bron [31](#page=31). * **Mothertobaby.org:** Biedt gratis factsheets [31](#page=31). * **LactMed:** Een gratis bron die ook beschikbaar is als app (LactRx) [31](#page=31). * **Thomas Hale, Medications & Mothers’ Milk:** Beschikbaar online of als boek, maar niet gratis [31](#page=31). * **E-lactancia:** Een gratis bron [31](#page=31). * **PK parameters:** Informatie hierover is te vinden in het Farmacotherapeutisch Kompas (SKP), kinderformularium.nl, en vergelijkbare bronnen [31](#page=31). #### 4.1.2 De bijsluiter als informatiebron De bijsluiter van een geneesmiddel kan informatie bevatten over medicatiegebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding. Echter, deze informatie is niet altijd de meest actuele of volledige bron [32](#page=32) [33](#page=33). ### 4.2 Gebruiksadviezen voor informatiebronnen Bij het raadplegen van informatie over medicatie rond zwangerschap en borstvoeding is een gestructureerde aanpak belangrijk. #### 4.2.1 Consistente bronnenraadpleging * Gebruik minimaal twee verschillende informatiebronnen om de betrouwbaarheid van de informatie te waarborgen [33](#page=33). * Indien er inconsistenties zijn tussen de geraadpleegde bronnen, raadpleeg dan een derde bron ter verificatie. De bijsluiter wordt hierbij **niet** als primaire verificatiebron aangeraden [33](#page=33). #### 4.2.2 Datum van update en gebruikte bronnen * Let op de datum van de laatste update van de informatie en de gebruikte bronnen in een monografie. Deze factoren hebben directe invloed op de inhoud en de correctheid van de verstrekte informatie [33](#page=33). ### 4.3 Algemene adviezen rondom medicatiegebruik Bij het adviseren van zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven, zijn er diverse belangrijke overwegingen. #### 4.3.1 Patiëntgerichte aspecten * Houd rekening met de "medication beliefs" (opvattingen over medicatie) en "therapietrouw" bij zwangere vrouwen. Zwangere vrouwen kunnen een hogere drempel hebben om geneesmiddelen te gebruiken en kunnen een voorkeur hebben voor natuurlijke middelen [34](#page=34). * Opvattingen over medicijnen hebben invloed op het gedrag en daarmee op de therapietrouw [34](#page=34). #### 4.3.2 Farmacokinetische overwegingen * Denk aan de farmacokinetiek van een geneesmiddel. Het duurt bijvoorbeeld vijf keer de halfwaardetijd om 97% van een geneesmiddel te elimineren [34](#page=34). * Raadpleeg de bijsluiter voor specifieke adviezen over wanneer zwanger te worden na het stoppen van een therapie. Een voorbeeld is isotretinoïne (Roaccutane), waarbij men minstens één maand voor de zwangerschap moet stoppen [34](#page=34). #### 4.3.3 Risico's en alternatieven * Overweeg de risico's van de (onbehandelde) maternale aandoening [34](#page=34). * Probeer, indien mogelijk, polyfarmacie van psychofarmaca te vermijden [34](#page=34). #### 4.3.4 Take home messages * Medicatiegebruik tijdens zwangerschap komt frequent voor en is frequenter dan vroeger [43](#page=43). * Een gezonde zwangere vrouw is cruciaal, aangezien een onbehandelde maternale aandoening risicovol is [43](#page=43). * Preconceptionele herevaluatie van chronische therapie is belangrijk, evenals het voorschrijven van foliumzuur [43](#page=43). * Bespreek anticonceptie bij vrouwen in de vruchtbare leeftijd die teratogenen gebruiken, ook in de postpartumperiode [43](#page=43). * Gebruik bij vragen altijd specifieke zwangerschaps- of borstvoedingsbronnen (minimaal twee), en niet primair de bijsluiter [43](#page=43). * Voor veel geneesmiddelen zijn er onvoldoende veiligheidsgegevens beschikbaar tijdens de zwangerschap [43](#page=43). * Stimuleer deelname van zwangere patiënten aan real-world data collectie, zoals BELpREG [43](#page=43). > **Tip:** Informatie over het bestellen van (gratis) "visitekaartjes" van de keuzehulp is beschikbaar via https://www.fara.be/fara-voor-professionals/publicaties-en-producten/visitekaartjes-keuzehulp-ongepland-zwanger. Flyers kunnen gratis besteld worden via info@belpreg.be [40](#page=40) [42](#page=42). #### 4.3.5 De rol van BELpREG BELpREG zet zich in voor het verbeteren van de zorg rond medicatiegebruik tijdens zwangerschap en moedigt deelname aan dataverzameling aan [43](#page=43). --- ## Veelgemaakte fouten om te vermijden - Bestudeer alle onderwerpen grondig voor examens - Let op formules en belangrijke definities - Oefen met de voorbeelden in elke sectie - Memoriseer niet zonder de onderliggende concepten te begrijpen

| Term | Definition | |------|------------| | Preconceptionele herevaluatie | Het beoordelen en waar nodig aanpassen van chronische therapieën voordat een vrouw zwanger probeert te worden, om risico's voor moeder en kind te minimaliseren. | | Borstvoedingsperiode | De periode waarin een moeder borstvoeding geeft aan haar kind. Het is belangrijk om bij medicatiekeuze de compatibiliteit met borstvoeding te overwegen. | | Foliumzuur | Een essentieel B-vitamine dat wordt aanbevolen voor vrouwen die zwanger proberen te worden en tijdens de zwangerschap om neurale buisdefecten zoals spina bifida te voorkomen. | | Teratogene effecten | Negatieve effecten van geneesmiddelen of blootstellingen op de ontwikkeling van een embryo of foetus, resulterend in aangeboren afwijkingen. | | Organogenese | De periode van embryonale ontwikkeling waarin de belangrijkste organen van het lichaam worden gevormd. Blootstelling aan schadelijke stoffen is in deze fase het meest risicovol. | | Thalidomide | Een historisch voorbeeld van een teratogeen geneesmiddel dat ernstige aangeboren misvormingen veroorzaakte, bekend als focomelie, en leidde tot strengere regelgeving voor medicijnveiligheid. | | DES (diethylstilbestrol) | Een synthetisch oestrogeen dat vroeger werd voorgeschreven aan zwangere vrouwen en later geassocieerd werd met verhoogd risico op bepaalde kankers en reproductieve problemen bij hun kinderen. | | Valproaat | Een anti-epilepticum dat bekend staat als teratogeen en geassocieerd wordt met een verhoogd risico op aangeboren afwijkingen en neuro-ontwikkelingsstoornissen bij blootgestelde foetussen. | | Transplacentaire passage | Het transport van stoffen, waaronder medicijnen, van de moederlijke bloedbaan via de placenta naar de foetale bloedbaan. | | Monoklonale antistoffen | Biologische geneesmiddelen die specifiek gericht zijn op bepaalde moleculen. Ze kunnen de placenta passeren en de foetus beïnvloeden, vooral in latere zwangerschapsfasen. | | IgG transport | Het transport van immunoglobuline G (IgG) antistoffen door de placenta, wat evolutionair belangrijk is voor de overdracht van maternaal immuniteit aan de foetus. | | L-thyroxine | Een synthetisch schildklierhormoon dat wordt gebruikt voor de behandeling van hypothyreoïdie. Het kan interacties hebben met mineralen zoals ijzer en calcium. | | Placentaire passage | De doorgang van stoffen van de moeder naar de foetus via de placenta. De mate van passage hangt af van de eigenschappen van de stof, zoals molecuulgrootte en lipofiliciteit. | | Halfwaardetijd ($t_{1/2}$) | De tijd die nodig is voor de concentratie van een geneesmiddel in het lichaam om met de helft af te nemen. Na 5 halfwaardetijden is ongeveer 97% van het geneesmiddel uit het lichaam geëlimineerd. | | Farmacokinetiek | De studie van hoe het lichaam een geneesmiddel absorbeert, distribueert, metaboliseert en uitscheidt. Dit beïnvloedt de effectiviteit en veiligheid van het medicijn. | | BELpREG | Een Belgisch registratiesysteem dat real-world data verzamelt over medicijngebruik tijdens zwangerschap en het eerste levensjaar van het kind, om de veiligheid en effectiviteit te evalueren. | | Real-world data | Gegevens verzameld uit klinische praktijk buiten gecontroleerde klinische studies, zoals via patiëntregistratiesystemen en elektronische medische dossiers. | | Neuro-ontwikkelingsstoornissen | Stoornissen die de ontwikkeling van de hersenen en het zenuwstelsel beïnvloeden, zoals autisme, ADHD en leerstoornissen. | | Maternele aandoening | Een ziekte of medische aandoening die de moeder heeft. Het adequaat behandelen ervan is cruciaal voor een gezonde zwangerschap. |