# karolingische organisatie en rechtspraak De Karolingische organisatie en rechtspraak kenmerkten zich door de geleidelijke verschuiving van familiale clanstructuren naar een meer gecentraliseerde, maar nog sterk op gewoonte en kerkelijke alliantie gebaseerde, staatsstructuur, ondersteund door nieuwe wetgevende en gerechtelijke mechanismen [26](#page=26) [27](#page=27).